Listerioza (listeriosis)

 


Przyczyny
Chorobę wywołuje powszechnie występująca w środowisku bakteria (Listeria monocytogenes). Częstym źródłem zakażenia jest niewłaściwie przygotowana kiszonka. Listerioza jest chorobą zwierząt domowych i człowieka. W stadach kóz występuje sporadycznie. 

Choroba występuje w Polsce.

Objawy kliniczne
Listerioza może przebiegać w postaci nerwowej lub charakteryzującej się ronieniami, a jedynie rzadko, u nowonarodzonych zwierząt, w postaci posocznicowej.
Najczęściej choroba przybiera postać nerwową. Zwierzęta są osowiałe, pojawiają się zaburzenia w koordynacji ruchu, parcie na przeszkody, ruchy maneżowe. Mięśnie twarzowe ulegają jednostronnemu porażeniu (opadnięcie powieki, ucha, warg po jednej stronie twarzy). Objawem towarzyszącym może być zapalenie spojówek i rogówki prowadzące czasami do zapalenia całej gałki ocznej. Obserwuje się również porażenie żuchwy, ślinienie się, czasami wypadnięcie języka. Pobieranie wody i pokarmu staje się utrudnione. U młodych zwierząt choroba przebiega ostro, a śmierć następuje po 2-3 dniach. 
Ronienia powodowane przez listeriozę występują najczęściej od 12 tygodnia ciąży. Następstwem jest zapalenie macicy i zatrzymanie łożyska. Ronieniom nie towarzyszą zazwyczaj objawy nerwowe.

Zmiany anatomopatologiczne
Płyn mózgowo-rdzeniowy może być mętny. W wątrobie, śledzionie, mięśniu sercowym zarówno u zwierząt chorych jak i poronionych płodów obserwuje się ogniska martwicze. Poronione płody są opuchnięte, rzadko zmumifikowane. 

Pomocnicze badania laboratoryjne
Objawy kliniczne oraz zmiany anatomopatologiczne pozwalają na postawienie diagnozy. Potwierdzeniem może stanowić badanie mikrobiologiczne (izolacja zarazka).

Leczenie
Leczenie należy podjąć natychmiast. Daje ono rezultaty jedynie w początkowym stadium choroby. Stosuje się antybiotyki. Należy korygować ewentualne odwodnienie i zaburzenia w gospodarce elektrolitowej.

Zapobieganie
W zapobieganiu ważną rolę odgrywa prawidłowe żywienie zwierząt. Przejście na żywienie zimowe, zawierające duże dawki kiszonki musi następować stopniowo. Nie należy podawać kiszonek nieodpowiedniej jakości (o pH powyżej 5,0, zawierających dużą domieszkę ziemi).
Można stosować szczepienia profilaktyczne.