Niesztowica (contagious ecthyma)

 

Przyczyny
Niesztowica jest wysoce zaraźliwą chorobą wirusową kóz, owiec, a jedynie rzadko powodującą zmiany na strzykach krów. Wywołuje ją wirus (rodzina Parapoxviridae). W stadzie kóz zachorowalność dochodzi do 90%. Przy właściwej opiece i leczeniu upadki można ograniczyć do pojedynczych przypadków.

Choroba występuje w Polsce.

Objawy kliniczne
Niesztowica ma charakterystyczny przebieg. Pierwsze objawy obserwuje się najczęściej w kącikach warg, w miejscu przejścia skóry w błonę śluzową. Zmiany te rozszerzają się na cały obszar warg, a także skrzydełka nosa i ich okolicę oraz rzadziej błonę śluzową policzków. Początkowo są to grudki zmieniające się kolejno w pęcherzyki i krosty. W ich miejscu powstają następnie grube strupy. Po około 14 dniach strupy odpadają bez pozostawiania blizn. Chore zwierzęta mają trudności z pobieraniem paszy. Rzadziej podobne zmiany dotyczą koronki i szpary międzyracicowej oraz odbytu, sromu i napletka. Czasami proces chorobowy może rozszerzyć się i prowadzić do zapalenia żołądka i jelit lub zapalenia płuc i oskrzeli. U karmiących matek zmiany można zaobserwować także na gruczole mlecznym. Przebieg choroby mogą wikłać wtórne zakażenia bakteryjne.
W stadzie choroba szerzy się bardzo szybko głównie poprzez bezpośredni kontakt, ale także poprzez używanie nieodkażonych narzędzi.   
 
Zmiany anatomopatologiczne
Zmiany anatomopatologiczne są charakterystyczne i wraz z typowym przebiegiem choroby pozwalają na postawienie właściwej diagnozy.

Pomocnicze badania laboratoryjne
Zazwyczaj do rozpoznania wystarczą badania kliniczne. W przypadkach wątpliwych można zasować badania serologiczne (odczyn immunodyfuzji w żelu agarowym, odczyn wiązania dopełniacza).

Leczenie
Stosuje się miejscowe leczenie polegające na smarowaniu zmian łagodnymi środkami dezynfekcyjnymi, a jedynie w wyjątkowych sytuacjach  kurację antybiotykową. Chore zwierzęta trzeba odizolować od stada. Ze względu na trudności w pobieraniu pokarmu należy podawać im miękką i łatwostrawną paszę.

Zapobieganie
Należy przestrzegać zasad sanitarno-weterynaryjnych, a nowe zwierzęta poddawać kwarantannie przed dołączeniem do stada. Istnieje możliwość zastosowania szczepień ochronnych.