Pryszczyca (foot-and-mouth disease)

Przyczyny
Pryszczyca jest wysoce zaraźliwą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus pryszczycy (rodzina Picornaviridae). Na zakażenie  wrażliwe są wszystkie zwierzęta parzystokopytne, a także człowiek.

Polska jest krajem wolnym od pryszczycy.

Objawy kliniczne
U kóz pryszczyca przebiega w sposób dużo łagodniejszy niż u bydła, a objawy są najczęściej słabo wyrażone. Może wystąpić spadek mleczności, utrata apetytu, podwyższona temperatura, zaburzenia w przeżuwaniu i wzmożone ślinienie się. Na błonie śluzowej języka, dziąseł i policzków powstają charakterystyczne pęcherze, które po kilku dniach pękają i goją się bez pozostawienia blizny. Najczęściej jednak w przebiegu pryszczycy u kóz zmiany umiejscowione są w obrębie racic (na koronce i w szparze międzyracicowej) i prowadzą do kulawizny.

Zmiany anatomopatologiczne
U kóz zmiany anatomopatologiczne są słaba wyrażone i ograniczają się do występowanie charakterystycznych pęcherzy.

Pomocnicze badania laboratoryjne
W rozpoznawaniu pryszczycy wykorzystuje się badania serologiczne (odczyn wiązania dopełniacza, ELISA).

Leczenie
Choroba jest zwalczana z urzędu. Leczenia nie stosuje się, a zwierzęta znajdujące się w okręgu zapowietrzonym podlegają ubojowi.

Zapobieganie
Ze względu na fakt, że Polska jest krajem wolnym od pryszczycy zapobieganie polega na niedopuszczeniu do zawleczenia choroby wraz z importowanymi zwierzętami. Zwierzęta przed sprowadzeniem muszą być poddane badaniom serologicznym. W Polsce stosowanie szczepień profilaktycznych nie jest dozwolone.